Allt er betra en íhaldið...

Undarlegar ráðningar

Paul Wolfowitz á víst að verða næsti bankastjóri Alþjóðabankans skv. tilskipun Bush. Einhvern vegin held ég að fáir séu verr til þess fallnir en einmitt hann, haukurinn sjálfur. Einn af meðlinum the project for new american century sem eru samtök helstu hauka Bandaríkjanna. Hann er einn af þeim sem lengi hafa talað fyrir innrás í Írak, skoraði m.a. á Clinton að gera það á sínum tíma. Einhvern vegin held ég að svona maður með steinhjarta sé ekki rétti maðurinn til að tækkla fátækt í heiminum. Bara Bússa finnst þetta góð hugmynd, a.m.k. eru helstu fræðingarnir í þróunaraðstoð ekki hrifnir, enda kannski óvenjulegt að hægri maður fái að vasast í svona bissness. Við skulum sjá til kannski kunna þeir svarið við þessu eins og öllu öðru. Hugsa að hann noti "reddið ykkur sjálfir" attitútið á þetta.

___________

Önnur umdeild ráðning (eru þær í tísku núna?) er ráðning sendiherra Bandaríkjanna hjá Sameinuðu þjóðunum. Hvað er málið með að henda þarna inn manni sem er nánast svarinn óvinur samtakanna og vill að Bandaríkin dragi sig út úr þeim? Að vísu sitja þingmenn á Evrópuþinginu sem eru anti-EU en það er samt allt annað, þeir eru a.m.k. kostnir og ekki í svona feitum embættum. Þessi ágæti maður heitir John Bolton og er algjör einangrunarsinni. Það er sem sagt lítill vilji til þess hjá Bandaríkjunum að taka virkari þátt í alþjóðasamstarfi en áður.

Árið 1994 sagði Bolton að þó svo að höfuðstöðvar SÞ í NY töpuðu 10 hæðum myndi það ekki skipta neinu máli. 2000 sagði hann að ef hann ætti að endurskipuleggja SÞ myndi hann ekki láta fimm þjóðir hafa neitunarvald í Öryggisráðinu heldur bara eina, Bandaríkin því það endurspeglaði best valdahlutföllin í heiminum. Þá segir hann alþjóðalög óþörf og þeir sem halda öðru fram eru þeir sem vilja halda aftur af Bandaríkjunum. Að lokum sagði hann ánægjulegasta dag ævi sinnar hafa verið daginn sem Bandaríkin ákváðu að vera ekki hluti af Alþjóðaglæpadómsstólnum.

moveamericaforward.org eru samtök á sömu línu og Bolton.

Af spunakörlum og kerlingum
Hvernig stendur á því að í hvert sinn er eitthvað gerist í Framsóknarflokknum á það að vera eitthvað yfirgengilegt samsæri spunameistara flokksins. Það nýjasta er að "spunameistararnir" hafi komið á einhverju "wag the dog" (man að ég sofnaði eitt sinn yfir mynd með þessum tittli) ástandi sem gengur út á að búa til eitthvað mál svo önnur mál falli í gleymskunnar dá. Þetta er víst ástæðan fyrir Evrópuumræðu Framsóknarflokksins.

Vitlausasta skýringin er nú samt sennilega komin frá formanni Samfylkingarinnar sem segir Sjálfstæðisflokkinn ráða Evrópustefnu Framsóknar, m.ö.o. eru Steingrímur Hermannsson, Guðni Ágústson, Páll Pétursson og Kristinn H. Gunnarsson að gæta hagsmuna íhaldsins! Staðreyndin er sú að Sjálfstæðisflokkurinn er sér á báti í afstöðu sinni til Evrópusambandsins meðal borgaralegra hægri flokka í Evrópu. Kannski stjórna bara vinstri-grænir Evrópustefnu Sjálfstæðisflokksins?

En af hverju er ekkert talað um spunakarla og kerlingar Ingibjargar Sólrúnar? Eru Eiríkur Bergmann og Kristrún Heimisdóttir kannski búin að vera að leyta að stöðu handa Bryndísi Hlöðverdóttur til þess að koma Ingibjörgu inn á þing? Fundu þau svo loks skjól hjá stjórnendunum á Bifröst sem eru Samfylkingarmenn? Enginn nefnir spunameistara í þessu samhengi þó svo spunameistarar séu hvergi þekktari heldur en hjá mentornum hennar Ingibjargar, Tony Blair. Var hún ekki alltaf að tala um Blairískan flokk hérna fyrir Íraksinnrásina? Þegar svo heppilega vill til að Bryndís ætlar að söðla um er ekkert samsæri í gangi, hún segist gera þetta á eigin forsendum og málið er dautt. Trúir því einhver?

Fækkun ráðuneyta og fluttningur stofnanna
Árni Magnússon kom með þá tillögu að fækka ráðuneytum úr 13 (Hagstofan telst sér ráðuneyti) í 6 - 8. Þetta eru góðar hugmyndir og þverrt á þróunina þar sem stólunum hefur verið að fjölga vegna gríðarlegrar ásóknar þingmanna í þá, svokölluð ráðherraveiki. Þetta ætti að auka skilvirkni og spara í stjórnsýslunni. Samhliða þessu hætta ráðherrar að sitja á Alþingi sem er gott mál því þeir eru frekar lítið þar hvort sem er og skipta sér nær ekkert af málum sem ekki varða þeirra eigin ráðuneyti. Útfærslur Árna eru af svipuðu meiði og Gunnar Helgi Kristinsson og fleiri kennarar í stjórnmálafræði hafa verið að boða undanfarin misseri. Það er vonandi að þessar hugmyndir geti fljótlega orðið að veruleika.

Árni boðaði einnig fluttning ríkisstofnanna út á land. Það var djarft útspil hjá þessum þingmanni Reykvíkinga. Hann tók dæmi af Landmælingum Íslands sem voru fluttar á sínum tíma á Akranes við litla hrifningu. Flutningurinn hefur tekist í alla staði mjög vel að sögn Árna og því ættu sporin ekki að hræða. Til dæmis er hægt að flytja stofnanir sjávarútvegsins en óþarfi er að þær séu staðsettar í Reykjavík þegar 40% kvótans eru fyrir norðan en aðeins lítill hluti hans í Reykjavík.

Flokksþing
Karlar að lesa bændablaðið og með vasaklútinn uppi við, menn í lopapeysum og jakka yfir og svo var ein kona að skrifa hjá sér í bók merkta Samvinnutryggingum, já mikið rétt ég skellti mér í flokksþing Framsóknarflokksins í dag. Ég veit nú satt best að segja ekki hversu mikið ég á sameiginlegt með þessum gömlu frömmurum. Ég hef aldrei verið í sveit og var t.a.m. bara að læra orðið "aktygi" í dag þegar það kom við sögu í bók um Kára litla og Lappa. Þetta er fólk sem er búið að vera Framsóknarmenn í 100 ár.

Flestir sem stigu í pontu töluðu um samvinnu, liðsheild, sátt og svo framvegis. Halldór og Hjálmar fóru þar fremstir í flokki. Það á greinilega að lægja öldurnar. Tveir Vestfirðingar baunuðu reyndar á forystuna vegna Sleggjumálsins en stuðningur Vestfirðinga dugar nú varla einn og sér til að koma Kristni til frekari metorða. En enginn hasar sem sagt á fyrsta degi og litlar líkur á mótframboðum gegn forystunni. Spái því reyndar að þrátt fyrir erfiða tíð hjá formanninum undanfarið fái hann sín 97-8%.

Það sem mest óánægja var með var sennilega það sem kallað var höfuðborgarstefna Framsóknarflokksins. Ég tel reyndar að ákveðins misskilnings hafi gætt þar því landsbyggðarmenn vilja halda flugvellinum en Reykvíkingar (sumir) færa hann, ekki þó til Keflavíkur eins og menn héldu, heldur eitthvert annað á höfuðborgarsvæðið eða eitthvað slíkt. Þeir vildu einhverja málamiðlun en almennt var nú frekar lítill áhugi á því.

Evrópusambandið var til umræðu. Drög að ályktun fjölluðu um að Ísland færi í aðildarviðræður á þessu kjörtímabili. Sjálfur er ég hlynntur inngöngu en málið er nú varla svona einfallt. Í fyrsta lagi fékk Framsókn því miður ekki hreinan meirihluta í síðustu kosningum og Sjallinn er ekkert að fara að segja bara já og amen við þessu. Í öðru lagi var þetta ekki á stefnuskrá flokksins fyrir síðustu kosningar og því hæpið að taka svona stefnubreytingu án þess að fara í gegnum kosningar. Ég tel hins vegar að þetta sé gott baráttumál fyrir næstu kosningar. Ekki eru allir ánægðir með þetta Evrópudaður og fara þeir Guðni og Steingrímur Hermannsson þar fremstir í flokki. Steingrímur taldi það fráleitt að ganga í Evrópusambandið (hann kallaði það reyndar alltaf Evrópubandalagið eins og það hét þegar hann var sjálfur forsætisráðherra en það er löngu liðin tíð, EB > ESB) þar sem hér væri allt mun betra, þ.e. hagvöxtur, atvinnuleysitölur og fleira. Ég sé reyndar ekki að það breytist mikið þó svo Ísland fari í ESB því við erum nánast í ESB, ég sé ekki að aðild ætti að hafa sérstaklega neikvæðar afleiðingar hvað þetta varðar. Hins vegar benti hann á athyglisverðan punkt varðandi stjórnarskrá Evrópu sem nú er verið að kjósa um víða í Evrópa en hann segir að völd smáríkja minnki til muna með þessari stjórnarskrá. Taldi hann að við fengjum aðeins þrjá þingmenn á Evrópuþingið en ég vísa því samt á bug að Ísland yrði áhrifalaust í öllum málum. Það gæti haft mikið að segja t.d. í sjávarútvegsmálum og víðar. Einnig eru öll rök um afsal fullveldisins hlægileg miðað við núverandi ástand. Ég er sannfærður um að kostir aðildar séu mun fleiri en gallarnir.

Einnig kom fram óánægja með sölu grunnnets Símans og einkavæðingu Landsvirkjunnar. Þetta eru tvö fáránleg mál sem ég hélt að aðeins SUSurum gæti dottið í hug. Halldór og Valgerður stóðu þó bæði mjög fast á sínu, Halldór varðandi Símann og Valgerður varðandi Landsvirkjun.

Mohammed Mossadeq
Þessi fyrrum forsætisráðherra Írans var býsna skemmtilegur karakter. Hann tók við völdum í febrúar 1951 og lét strax mikið af sér kveða og var kjörinn maður ársins hjá TIME sama ár. Hann varð skotspónn fjölmiðla á Vesturlöndum, sérstaklega í Bretlandi sem gerðu óspart grín að honum. Mossadeq var mikil tilfinningavera og átti það til að gráta á blaðamannafundum, oft að litlu tilefni. Þetta kunnu heimamenn að meta og naut hann mikilla vinsælda.

Mossadeq var fremur heilsulítill og tók gjarnan á móti erlendum gestum í náttfötunum og fannst Bretum og fleirum sýna hvers lagt aumingi þetta væri. Stundum var hann meira að segja í tveimur náttbuxum og skyrtum. Ekki er þó vitað hvers konar krankleika var um að ræða en margir halda því fram að þetta hafi allt verið eitt stórt leikrit. Þegar Mossadeq fór til Bandaríkjanna að ávarpa alsherjarþing Sameinuðu þjóðanna lýsti Acheson utanríkisráðherra því þegar hann sá Mossadeq staulast við hækjur, allt þar til hann sá Acheson þá hennti hann frá sér hækjunum og hljóp til Acheson og faðmaði hann. Annað sinn hneig hann niður í miðri mikilvægri ræðu og var engu líkara en hann hefði fengið hjartaáfall. Uppi varð fótur og fit og byrjaði aðstoðarmaður hans, sem var læknir, að annast hann. Byrjaði hann á að athuga púlsinn en í stað þess að finna veikan og óreglulegan púls var hann í góðu lagi. Því næst opnaði Mossadeq annað augað og sagði: "My trick has worked ".

Eins og áður sagði var Mossadeq óvinsæll hjá Bretum og var ástæða þess að hann vildi þjóðnýta olíuna í Íran. Bretar réðu yfir olíuulindum Írana í gegnum Anglo-Iraninan Oil Company (AIOC) sem var helsta mjólkurkú Breska heimsveldisins og fjármagnaði tvær heimsstyrjaldir að stórum hluta. Á meðan var Íran eitt fátækasta ríki heims. Samningurinn var nefnilega ekkert allt og góður fyrir heimamenn því þeir áttu aðeins að fá 16% hagnaðarins, Bretar rest. Því fer þó víðs fjarri að þeir hafi fengið 16%, ætli 5% sé ekki nær lagi. Í fyrsta lagi áttu þeir engan mann í stjórn og fengu ekki aðgang að bókhaldinu heldur aðeins ávísanir sem voru fáránlega lágar. Í öðru lagi var félagið skráð í Bretlandi sem þýddi að það borgaði sína skatta þar. Það var því Bretum í hag að skattleggja fyrirtækið eins mikið og mögulegt var (Íranir fengu 16% eftir skatt). Skattlagningin fór því langt fram úr hófi.

Þegar Mossadeq tilkynnti áform sín brugðust Bretar ókvæða við og leituðu eftir aðstoð frá Bandaríkjunum. Truman kunni vel við Mossadeq og hafnaði beiðni Breta um aðstoð. Hjólin byrjuðu þó að snúast þegar stjórnarskipti urðu ´52, bæði í Bretlandi og í Bandaríkjunum. Churchill tók við og var ekki lengi að sannfæra Eisenhower um nauðsyn þess að skipta um valdhafa. Þetta var einmitt á tímum Kalda stríðsins þar sem Domino kenningin var ráðandi í bandarískri utanríkisstefnu. Hún gengur út á að falli eitt ríki í hendur kommúnisma falli önnur ríki á svæðinu einnig, líkt og domino kubbar. M.ö.o. ef Íran fellur í hendur kommúnisma verða öll mið-austurlönd honum að bráð. Churchill sannfærði því Eisenhower um tengsl Mossadeq við Moskvu. Síðar kom í ljós að þau eru álíka mikil og á milli Saddam Hussain og Al-qaida.

CIA tókst að skipta um valdhafa fyrir aðeins eina milljón dollara og án þess að einn einasti Bandaríkjamaður félli. Eitthvað hefur þeim nú farið aftur í fræðunum síðan þá. Aðgerðin var kölluð AJAX-aðgerðin og gekk út á mútur á herstjórum, þingmönnum, embættismönnum og almennum borgurum. Hann fékk almenna borgara til þess að ganga um götur Teheran, syngja söngva til heiðurs Mossadeq, brjóta allt og bramla, berja gamalmenni og fleira í þeim dúr. Mossadeq var svo steypt af stóli (enda hans menn búnir að leggja Teheran í rúst) og herinn tók völdin þangað til Bandaríkjamenn höfðu fundið sinn mann og Bretar fengið að halda olíu samningunum.

Skammtímahagsmunir Vesturveldanna eru ótvíræðir en til lengri tíma litið styrktu þeir ekki stöðu sína. Eftirmanni Mossadeq var ávallt legið á hálsi að vera strengjabrúða Bandaríkjamanna og árið 1978 náði klerkastjórn Khommeni völdum. Sú stjórn einkenndist af trúarofstæki, öfugt við Mossadeq sem trúði á stjórnun samkvæmt hefðbundnum lögum og var ekki mjög trúaður. Klerkastjórnin gerði Bandaríkin að óvini númmer eitt og voru þau stimpluð sem "hinn mikli Satan". Magnús Þorkell Bernharðsson telur að Bandaríkin hafi svo með kolröngum ákvörðunum fest klerkastjórnina í sessi. Árás Íraka ´89 hafi sameinað þjóðina og svo loksins þegar háskólastúdentar hófu mótmæli gerði Reagan þau mistök að hæla mótmælendunum (lýðræðisást, frelsi og allt það) sem urðu þar með réttdræpir skósveinar Bandaríkjanna.

Aðeins tveimur árum eftir að Mossadeq var valinn maður ársins hjá TIME voru Bandaríkjamenn búnir að bola honum í burtu. AJAX-aðgerðin varð fyrirmynd annarra svipaðra aðgerða, aðallega í S-Ameríku.

Af krabbameini og öðrum meinum
En er verið að tala um lista hinna fúsu/staðföstu/viljugu/whatever og hvort við eigum að láta kippa okkur af honum. Davíð segir þetta vitleysisumræðu hjá þjóðinni. Notar reyndar svipað orðalag og ég þegar ég er að rökræða við fjögurra ára gamla dóttur mína, gaman að því. Stjórnarandstæðingar vilja að við látum taka okkur út með einu pennastriki. Það myndi sennilega fela í sér að Bandaríkin mættu ekki fljúga yfir íslenskri lofthelgi né nota Keflavíkurflugvöll. Ef ég skil þetta rétt (sem reyndar er óvíst) þá gáfum við Bandaríkjamönnum vilyrði fyrir þessu auk þess sem við veitum þeim pólitískan stuðning. Það yrði mjög vandræðalegt að ætla að fara í einhverja endurskoðun á þessu. "Við viljum segja upp lið þrjú en endlilega veriði áfram í Keflavík með herstöð?"

Umræðan snýst dálítið mikið að þeir hafi bara tveir tekið ákvörðunina. Skiptir það máli? Hefðu þeir ekki ráðið þess hvort eð er? Jú auðvitað áttu þeir að fara með þetta fyrir Utanríkismálanefnd en það hefði sennilega ekki breytt niðurstöðunni.

En það fáránlegasta í þessu öllu er sennilega litla sagan hans Davíðs um krabbameinið. Davíð skrifaði undir að hann leyfði aðgerð á sér á Landsspítalanum. "Á ég svo bara að mæta núna og segjast vera hættur við? Hvaða vitleysisumræða er þetta?" Að sjálfsögðu á Davíð ekki að gera það. Ef þú skrifar upp á aðgerð og hún er framkvæmd með þínu samþykki hefur þú enga kröfu á læknana en ef þú ert að fara í aðgerð á vinstri löpp og þeir skera hægri er ekkert óeðlilegt þó þú látir aðeins í þér heyra.

Fyrir mér er það nefnilega málið að Bandaríkjamenn hafa gert eitt og annað sem Íslandingar skrifuðu ekkert upp á. Þetta var svikin vara og Ísland á þess vegna að fara af þessum lista. Það voru engin gjöreyðingarvopn í Írak fyrir það fyrsta þannig að megin rökin fyrir aðgerðinni halda ekki. Ég held að þeir kumpánar hafi heldur ekki ætlað að skrifa upp á Abu Graib og Guatanomo vitleysuna. Það eru ennþá mörg hundruð fangar á Kúbu sem eru skilgreindir sem "óréttlátir bardagamenn" og fá því engin sjálfsögð mannréttindi svo sem lögfræðinga, heimsóknir, réttarmeðferð og allt það. Þess í stað eru þeir beittir pyntingum og starfsaðferðirnar eru svipaðar og í nýlegri bók Stefáns Mána.

Förum aftur á skurðstofuna hans Davíðs. Læknirinn telur þér trú um að að botnlanginn sé sprunginn og þess vegna verður þú að drífa þig í aðgerð strax. Hann sannfærir þig um að aðgerðar sé þörf og þú skrifar undir. Svo vaknar þú eftir þessa óþörfu aðgerð í appelsínum galla. Því næst ertu pyntaður og niðurlægður í marga mánuði án þess að þú fáir svo gott sem eitt símtal eða vita hvers vegna þér sé haldið. Þarna er klárlega um svikna vöru að ræða og því ekki óeðlilegt að þú viljir endurskoða þessa undirskrift á einhverjum tímapunkti.

Það er því sjálfsagt mál að skoða stuðning Íslendinga aftur því þessi hugmynd sem þeim var seld er langt frá því sem síðar varð.

Liðsmaður ársins

Mennt er máttur
Gaman að sjá að öðlingurinn Júlíus Hafstein er búinn að fá sendiherratign. Mun hann stjórna útrás íslensra fyrirtækja fyrir hönd ráðuneytisins. Maðurinn hefur slegið í gegn marg oft í þeim verkefnum sem honum hafa verið falin, s.s. formaðar Kristnihátíðarnefndar og nú nýlega í verkefnum tengdum Heimastjórnarafmælinu.

Í forsætisráðherrabókinni frægu (þarf sem Júlíus var í ritnefnd) skrifar Davíð Oddsson einn kafla. Sá kafli fjallar um Hannes Hafstein (frændi Júlíusar?) og er þvílík lofræða að varla hefur sést annað eins á prenti. Það er greinilegt að Davíð lítur upp til hans en minnist ekkert á að Hannes raðaði nánustu vinum og skyldmenum í æðstu embættin á þann hátt að embættismannakerfið virkaði nánast ekkert þegar Björn Jónsson tók við lyklum í stjórnarráðinu og menn tengdir Hannesi voru þar í hverri stöðu.

Allir þekkja söguna á bak tvo umdeildar ráðningar í Hæstarétt en nú finnst mér nóg komið. Hvað ætlar Júlíus Hafstein að gera sem yfirmaður í Utanríkisráðuneytinu. Án þess að ætla að vera með menntahroka þá fer því svoleiðis víðs fjarri að Júlíus (sem er fyrrum borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins) hafi þá menntun sem til þarf. Júlíus hefur einungis verslunarskólapróf auk þess sem hann hefur íþróttaskólapróf. Í heimsókn minni í sendiráð Íslands í Bandaríkjunum kom fram að mjög erfitt væri nú orðið að fá starf í Utananríkisráðununeytinu án þess að hafa framhaldspróf úr Háskóla. Án þess að ég hafi kynnt mér þetta dæmi sérstaklega er mjög líklegt að flestir, ef ekki allir undirmenn Júlísar hafi miklu meiri menntun sem nýtist í starfinu. Alveg sé ég þá fyrir mér með bros á vör þegar Júlíus, með flautuna í munninum, segir þeim til verka. Á meðan þeir hafa verið að afla sér nauðsynlegra menntunar hefur Júlíus verið í gæluverkefnum Davíðs og öðrum fremur illa heppnuðum verkefnum. Er engin ástæða til þess að ætla að embættismönnunum gremjist þetta?

Mennt er (oftast) máttur.

Skattalækkanir
Voðalega finnst mér allir taka illa í þessar skattalækkanir sem voru tilkynntar um daginn. Þessir ríku græða þetta mikið en þeir fátæku ekki neitt o.s.fr. En mér sýnist núna að þetta hafi bara verið nokkuð skynsamlegt. Það er bara einfaldlega miklu erfiðara að lækka skatta á þá sem borga littla eða enga skatta, en það er nú samt gert. Skattleysismörkin hækka um 20%, úr 71.000 í 86.000, er það ekki bara ágætt? Mér finnst það. Barnabætur hækka líka, bæði tekjutengdar (sem kemur láglaunafólki vel) og ótekjutengdar. Þannig að barnafólk græðir líka. Einnig er vel gert við gamla fólkið með því að lækka fasteignaskattinn. Að menn nenni að djöflast út af því að hálaunafólk "græði" á þessu. Það borgar eftir sem áður fleiri krónur til samfélagsins eftir því sem það hefur hærri laun. Það má nefniega hugsa þetta á tvo vegu. Annað hvort vinnur þú og þarft að greiða ríkinu hluta af þínum tekjum eða þá að ríkið leyfir þér að fá hluta af tekjunum þínum í eigin vasa. Þetta er kannski bara spurningin um hægri og vinstri, er ríkið að gefa þér peninginn sem þú færð útborgaðan eða ert þú að gefa ríkinu peninginn sem þú greiðir í skatt.

En af hverju þá ekki að lækka matarskattinn? Er það ekki betra jöfnunartæki? Samfylkingin vill lækka virðisaukann af matvælum úr 14% í 7. Þetta fannst mér voða sniðugt fyrst, fátækir eyða hærra hlutfalli af tekjum sínum í mat en aðrir. En lækkar matarverðið örugglega sem þessu nemur? Er þetta ekki bara kjörið tækifæri til þess að hækka álagninguna? Vöruverðið lækkar en álagningin hækkar. Auðvitað er ekkert öruggt að þetta myndi gerast en það er fákeppni á matvörumarkaði. Þetta væri a.m.k. freistandi fyrir þessa aðila. Það er nefnilega mín reynsla að fyrirtæki nýti sér allt svona til að græða meira. Tekjuskattslækkunin kemur pottþétt í vasann en virðisaukann má frekar fiffa eitthvað. Það er á allra vitorði að bensínið er fljótara að hækka hér ef heimsmarkaðsverð hækkar heldur en þegar þetta er í hina áttina. Svo er það nú helvítis bíoin sem hækkuðu miðaverðið upp í 800 af því dollarinn var kominn upp í 120 kall en núna er hann rúmlega 60 kall og hvað kostar í bío? Jú ennþá 800 kall.

En er það ekki glapræði að lækka skatta núna? Það veit ég andskotann ekkert um en ekki vill Guðmundur Ólafsson hagfræðingur meina það. Sjö milljarðar á ári næstu þrjú árin er ekki upp í nös á ketti svo ég vitni nú í manninn. Eitthvað er jú verið að tala um aðhald í ríkisfjármálum sem er einhver leiðinlegasta klisjan í bransanum. Eflaust verður eitthvað skorið niður en þessar skattalækkanir eiga ekki að þurfa að vera á kostnað velferðarkerfisins ef ég skil þessa menn rétt. Eitt er þó víst að ekki verður skorið niður hjá sjómönnum. Sjómannaafslátturinn verður ekki lækkaður/afnuminn þrátt fyrir að Haarde karlinn hafi verið búinn að gefa því undir fótinn. Það á að hætta að ríkisstyrkja þennan sjávarútveg, það eru engar forsendur fyrir því lengur. Best væri bara að ganga í Evrópusambandið og lækka þessar niðurgreiðslur til sjávarútvegs og bænda, það væri þeim sjálfum fyrir bestu. En þetta er allt önnur ella og algjör út úr dúr og efni í allt annan pistil.

Nýliði ársins
Skelfing hafa nýju, ungu, þingmennirnir átt erfitt. Greyjið Birkir Jón var varla kominn inn á þing þegar hætt var við Héðinsfjarðargöng.

FrjálshyggjuSUSararnir voru varla sestir þegar þeir þurftu að fara að verja fjölmiðlalögin. Sérstaklega stóð Bjarni Ben í stórræðum sem formaður Alsherjarnefndar. Að þeir skyldu greiða þessu frumvarpi atkvæði sitt var eins mikið úr karakter fyrir þá og hugsast getur. Aumingja þeir.

Þorgerður Katrín hefur ekkert fengið nema óþægileg mál inn á borð til sín síðan hún varð ráðherra og þetta litla sem hún gerir gerir hún kolvitlaust. Í stóru málunum týnist hún og Dóri og Dabbi verða fyrir svörum. Þessi vonarstjarna Sjálfstæðisflokksins hlýtur að teljast vonbrigði ársins. Frammistaða hennar og Haarde gera það að verkum að Davíð getur alls ekki hætt, ja ekki nema þá að kalla í bæjarstýruna í Garðabæ.

Nú er Dagný líka í bölvuðu basli. Ekki er langt síðan hún barðist gegn skólagjöldum sem formaður Röskvu en nú er hún orðin formaður menntamálanefndar og hvað er þá það fyrsta sem hún þarf að gera, jú díla við þetta innritunar/skólagjaldamál. Með því að fylgja sannfæringu sinni gæti hún fellt málið í nefnd. Held hún ætli að sitja hjá. Það eru ekki alltaf jólin í þessu.

American Style
Þegar þetta er skrifað er að styttast í aðrar kappræður þeirra kumpánna Bush og Kerry. Sá síðarnefndi þótti víst hafa betur í þeim fyrri en þessar eiga að vera meira spontant og gætu skipt sköpum því kannanir sýna að Kerry er barasta að taka þetta. Hvað er málið með þennan mann, hann kemur alltaf aftur. Hann hefur aðeins tapað einum kosningum á sínum langa pólitíska ferli og það voru hans fyrstu. Líkt og í þessum forsetakosningum var nánast búið að afskrifa hann í forkosningum Demókrata en svo vann hann að lokum mjög sannfærandi sigur.

Hrein prósentutala segir í raun ekki nema hálfa söguna um stöðu mála út af kosningakerfinu, heldur verður að líta á fylkin hver fyrir sig. Athyglin mun beinast að örfáum ríkjum. Við vitum að Kerry vinnur Kaliforníu og Bússi Utah en þau ríki sem koma til með að ráða úrslitum eru Pennsylvania (21 kjörmaður), Ohio (20), Florida (27). En merkilegust eru ef til vill Missouri (11) en þeir hafa alltaf kosið "rétt" (þeir hafa kosið forsetann) frá árinu 1904 með einni undantekningu og Colarado (9) sem er eitt af höfuðvígum Repúblikana en þar hefur Kerry naumt forskot þegar þetta er skrifað. Mig langar að benda á eina síðu um skoðannakannanir sem er uppfærð daglega http://www.electoral-vote.com/ . Á þessari síðu er fylgið skoðað á sama hátt og bandaríska kosningakerfið, þ.e. hvor þeirra vinnur í þessu tiltekna fylki og fær þar af leiðandi alla kjörmennina. Samkvæmt þessum tölum vinnur Kerry nokkuð öruggan sigur.

Þar sem kappræðurnar eru nú í algleymingi langar mig að benda á smá samantekt frá CNN um fræg augnablik í lappræðum fyrri ára. Frægustu kappræðurnar eru að sjálfsögðu Kennedy vs. Nixon '60. Kennedy vann þær kappræður að mati sjónvarpsáhorfenda en þess ber að geta að Nixon harðneitaði að láta farða sig. Hann þótti ljótur og sveittur en Kennedy fremur spenngilegur. Útvarpshlustendum fannst Nixon hins vegar betri. Linkur á þessa samantekt sem er í formi slideshow er neðst á síðunni.

Að lokum langar mig að benda á einhverja skemmtilegustu síðuna sem ég hef fundið um banndarísk stjórnmál. Þarna er að finna kosningaauglýsingar og ýmislegt fleira allt frá árinu 1952. Það eru þrjár auglýsingar sem allir verða að skoða. Í fyrata lagi er það Daisy auglýsing Lyndon B. Johnson frá árinu 1964. Þetta er sennilega frægasta auglýsing allra tíma og gengur út á það sama og Bush prédikar nú á tímum þ.e. "I will keep us safe". Reyndar var þessi auglýsing Johnson að sjálfsögðu í bullandi ólgu Kalda stríðsins en hún er bara snilld og hafði gríðarleg áhrif. Þetta verða allir að skoða. Þessa auglýsingu er að finna næst efst í demókratadálknum en Daisy tekst líka vel upp í auglýsingunni sem er fjórða neðst. Það þarf varla að taka það fram að LBJ tók mótframbjóðanda sinn hinn mjög svo hægri sinnaða Goldwater í bakaríið í þessum kosningum og var kjörinn forseti (samt ekki endurkjörinn því hann var ekki kosinn í fyrra skiptið).

Hinar tvær sem allir varða að skoða eiga haukarnir Regan og Bush eldri, báðar afburða vel heppnaðar. Þessar auglýsingar eru Good morning America efst á þessari síðu og Willie Horton neðst á þessari. Sú síðari er eiginlega alveg mögnuð og fór illa með Dukakis sem átti ekki möguleika í þessum kosningum og eftir þetta hafa demókratar valið sér hægri sinnaðri menn en Dukakis. Á síðunni er að finna endalaust af flottum auglýsingum sem eru aðeins öðruvísi og flottari en Björn Bjarna að keyra í rigningu eða fyndnar Framsóknarauglýsingar. Þarna er kaninn á heimavelli.

Embættismannakerfi
Ef John Kerry vinnur forsetakosningarnar sem framundan eru (sem hann gerir reynar ekki) skipta fleiri þúsundir manna um starfsvettvang. Hann kemur inn með sitt fólk (demókrata) og rekur repúblikana sem fyrir eru. Þetta er vegna þess að í Bandaríkjunum er embættismannakerfi. Hver forseti fyrir sig skipar embættismennina.

Ástæðan fyrir því að ég er að pæla í þessu er að Dabbi ætlar að taka með sér heilt fótboltalið úr forsætisráðuneytinu yfir í utanríkisráðuneytið og Dóri skipaði í sjö sendiherrastöður síðasta daginn í starfi. Hefði ekki bara verið einfaldara að færa stjórnarráðið á Rauðarárstíg og utanríkisráðuneytið í Lækjargötu og málið er dautt í staðinn fyrir að flytja allt staffið? Nei ég bara spyr.

frétt á mbl

Beslan
Gíslatakan í Beslan er einhver óhuggnalegasta frétt seinni tíma. Að ráðast gegn börnum með þessum hætti þannig að þau eru tilneydd til að drekka eigið hland og sitja með sprengjur yfir sér er að mínu mati mun verra heldur en til dæmis harmleikurinn 11. september. Það var táknrænni athöfn. Ef þeir vilja samúð alþjóðasamfélagsins var ekki hægt að velja sér verri leið. Ýmislegt bendir reyndar til þess að þeir séu ekki hættir en sprengjur og riflar funndust í kvikmyndahúsi í St. Pétursborg í dag.

Rússnesk stjórnvöld komast en einu sinni í fyrirsagnirnar fyrir furðulega meðhöndlun á krísutímum. Þeir reyndu að gera lítið úr málinu líkt og þegar kafbáturinn sökk og þeir neituðu allri aðstoð. Yfirvöld héldu því fram að aðeins 350 gíslar væru í haldi í Beslan en í raun voru þeir á annað þúsund. Stjórnvöld reyndu að stjórna umfjöllun fjölmiðla eins og oftast áður.

Raf Shakirov ritstjóri Izvestia fór yfir strikið að mati Kremlverja og það var eins og við manninn mælt að hann var látinn taka pokann sinn. Izvestia sem er eitt stærsta dagblað Rússlands var fyrst til þess að leyfa sér að efast um fjölda gísla í barnaskólanum og gramdist mönnum það. Einnig fór laugardagsblaðið fyrir brjóstið á einhverjum en enginn texti var á forsíðunni heldur aðeins dramatísk mynd. Einnig var mjög mikið af myndum í blaðinu frá vettvangi. Eigandi blaðsins, miljarðamæringurinn Vladimir Potanin, átti því engra kosta völ því varla vill hann fá Pútin á móti sér. Þá er hætt við því að örlög hans yrðu sviðuð og Khordokhovski eiganda Yukos.

Fæðingarþunglyndi
Ég var að horfa á Liverpool áðan í leik á móti Man. City sem þeir unnu 2-1, þegar ég fór að pæla í því hvort ég héldi ekkert með Liverpool lengur. Að sjálfsögðu skiptir maður ekki um lið sama hvað á gengur en mér finnst bara ekkert eftir hjá Liverpool til að halda með lengur. Ég var að vona að þetta myndi breytast með nýjum framkvæmdastjóra en því fer svoleiðis víðs fjarri.

Ég var nú ekki gamall þegar ég byrjaði að halda með Liverpool, ca. fimm ára. Þá var liðið stútfullt af snillingum og mönnum sem fannst það merkilegt að spila fyrir Liverpool. Man sérstaklega eftir bikarúrslitaleiknum við Wimbledon ´88 og Everton ári síðar. Arsenal leikurinn ´89 þegar að við misstum af tilttlinum í síðustu umferðinni er líka minnisstæður sem og margir fleiri.

Í dag er allt horfið sem eitt sinn hét “the Liverpool way”. Það er búið að loka Boot Room, rífa The Kop og byggja í staðinn The McDonalds stand (sem er eitthvað sem ég hefði frekar trúað uppá helvítis auðvaldssinnana á Old Trafford) og bráðum verður Anfield lokað. Fá lið hreikja sér jafn mikið af unglingastarfi og Liverpool samt er endalaust keypt af vonlausum leikmönnum sem eru látnir spila frekar en heimalingarnir. Hvaða bull er þetta! Svo er Benni núna búinn að kaupa fjóra spannjóla sem enginn veit hvort nái að aðlagast “enska” boltanum. Gáfulegt helvíti að kaupa þá og selja svo Murphy og Owen sem er búinn að vera okkar markahæsti maður sex ár í röð. Reyndar er Benni búinn að losa sig við eitthvað af þessum no good leikmönnum sem Húlli keypti en betur má ef duga skal.

Einnig geta ég ekki orða bundist yfir ráðningunni á Benitez sem kemur inn með spænskt þjálfarateymi og spænska leikmenn. Af hverju erum við hættir að ráða innanbúðarmenn? Af hverju fékk Sammy Lee ekki bara djobbið? Hefði það ekki verið “the Liverpool way”? Þar fyrir utan er fullt af fyrrum Liverpool mönnum sem hefðu verið vel að þessu komnir og getað viðhaldið Liverpool einkennum. Það er hending ef nokkur leikmaður Liverpool sér ástæðu til þess að koma við Anfield skiltið áður en hann hleypur inn á eins og hefð hefur verið fyrir. Það eina sem er eftir er að skipta You´ll never walk alone út fyrir Justin Timberlake.

Kannski er þetta bara óþarfa íhaldssemi í mér, vissulega var breytinga þörf en ég er a.m.k. ekki sáttur. Það er búið að búa til nýtt LFC sem ég hef ekki náð að trengjast tilfinningaböndum við ennþá, líkt og móðir með fæðingaþunglyndi, en það endar nú samt sjálfsagt með því að ég taki kvikindið í sátt. Næsta mál á dagskrá er að leyfa fleiri uppöldum púllurum að spila fremur en að breyta klúbbnum í spænska nýlendu. Seljum ekki það litla sem eftir er af sálinni því sumt verður ekki metið til fjár, Man. Utd. og Chealsea eru fyrir allt annað.

YNWA

Mættur
Ég er kominn úr sumarfríi, sem er mjög gott.
kveðja, Frímann